CP en W′: de kernwaarden om beter en efficiënter te trainen én te koersen
FTP is het getal waar bijna elke fietser op traint — handig, meetbaar en overal ingebouwd. Maar het is één getal, en beter trainen en koersen vraagt er twee: je Critical Power en je W′. Dit is waar FTP je een goed beeld geeft, en waar CP en W′ je verder brengen.
Vraag tien renners naar hun vorm en negen noemen hun FTP. Logisch: het is één helder getal dat je met één test krijgt en waarmee je jezelf met iedereen kunt vergelijken. Het probleem is niet dát je FTP gebruikt — het is dat je er te véél uit probeert te lezen. Want de momenten die een koers beslissen, gebeuren op een plek die FTP niet beschrijft.
Wat FTP is — en waarom het handig is
FTP staat voor Functional Threshold Power: grofweg het hoogste vermogen dat je ongeveer een uur kunt volhouden. In de praktijk schat je het uit één test — vaak 95% van je beste 20 minuten. Dat maakt het een prima, laagdrempelige maat voor je duurvermogen: hij is makkelijk te meten, te herhalen, en je zones erop te baseren.
Voor het grootste deel van je training is dat genoeg. Rustige duur, tempo, drempelwerk — dat speelt zich af rond je FTP, en daar is één getal een prima kompas.
Waar FTP tekortschiet
Een koers wordt niet rond je FTP beslist, maar er ver bóven: de demarrages, het dichtrijden van een gat, de sprint. Dat zijn korte, harde inspanningen die je niet een uur volhoudt — en juist over dát gebied zegt FTP niets. Het beschrijft wat je lang kunt, niet wat er gebeurt als je eroverheen gaat.
Daar komt bij: FTP is een praktische schatting, geen fysiologische grens. Het is een handig gekozen punt op je vermogen-duurcurve, niet de curve zelf. En precies die curve — hoe je vermogen samenhangt met hoe lang je het volhoudt — vertelt het echte verhaal.
- •Schatting uit één test (± beste uur, vaak 95% van 20 min).
- •Beschrijft je duurvermogen — wat je lang volhoudt.
- •Eén getal, makkelijk te meten en te vergelijken.
- •Zegt niets over wat er boven je grens gebeurt.
- •Komt uit de vermogen-duurrelatie zelf (meerdere duren).
- •De grens tussen wat je volhoudt en waar de klok gaat lopen.
- •Fysiologisch beter verankerd dan FTP.
- •Komt met een tweede getal: W′, je aanvalsbatterij.
Het getal dat FTP verbergt: W′
Zodra je met Critical Power werkt, krijg je er iets bij wat FTP niet heeft: W′ (spreek uit: “W-prime”) — de eindige hoeveelheid werk die je bóven je CP kunt leveren voordat je stukzit. Je aanvalsbatterij. Elke demarrage trekt eraf; zak je eronder, dan laadt hij weer op.
Dat is precies het stuk dat een koers beslist, en precies het stuk dat één getal wegmoffelt. CP is je duurmotor, W′ is je aanvalsbatterij — twee dingen, niet één.
Twee renners, dezelfde FTP, andere koers. Wie een grote W′ heeft, kan drie keer aanpikken; wie een kleine heeft, zit na één demarrage op zijn tandvlees. Op papier even sterk — in de finale een wereld van verschil. Eén getal laat je dat verschil niet zien.
Wat dit voor jouw koers betekent
FTP is geen slecht getal — het is een onvolledig getal. Gebruik het gerust als kompas voor je duurwerk, maar reken niet op FTP om te verklaren waarom je stilvalt of juist doorkomt in de finale. Dat zit in je CP en je W′.
En er is een derde vraag die zelfs CP en W′ nog niet beantwoorden: hoe snel laadt die batterij weer op? Dat is je persoonlijke herstelprofiel — je W-tau — en dat is waar het bij een koers vol herhaalde inspanningen echt om draait.
Verder dan één getal?
De CP-test brengt je Critical Power én W′ in kaart, met mijn analyse per mail — twee getallen die vertellen wat FTP alleen niet kan.